Bazen büyük duygular, küçük kelimelere sığmaz

Yere atılan bir oyuncak, “İstemiyorum!” diye yükselen bir ses, aniden gelen gözyaşları… Böyle anlarda, “Neden böyle davranıyorsun?” sorusunun yanına bir soru daha koyabiliriz: “Şu an ne yaşıyor olabilir?”

Çocukların yoğun duygularına nasıl yaklaşılır?

Çocuğunuzu dinlemek, duygusunu kelimelere dökmesine yardımcı olmak ve zarar veren davranışlara sakin, açık sınırlar koymak birlikte mümkündür. Kullanacağınız dili çocuğun yaşına ve anlayışına göre sadeleştirebilirsiniz.

Çocuğum ağladığında ya da öfkelendiğinde ne söyleyebilirim?

Hemen çözüm bulmadan, uzun uzun anlatmadan, önce yanında olduğunuzu hissettirmeyi deneyebilirsiniz:

• “Bu seni çok üzmüş gibi görünüyor.”
• “Konuşmak istersen seni dinliyorum.”
• “Kızabilirsin. Ama vurmana izin veremem.”

Duygusunu kesin olarak bildiğinizi varsaymak yerine, tahmininizi paylaşarak kendisini anlatmasına alan açabilirsiniz. UNICEF’in çocuklarla iletişim rehberi de yargılamadan dinlemeyi ve duyguların adlandırılmasına yardımcı olmayı önerir.

Duygusunu kabul etmek her istediğini yapmak mı demek?

Hayır. Duygusuna yer açmak, her davranışına izin vermek değildir. “Kızgın olduğunu görüyorum” derken aynı anda “Vurmana izin veremem” sınırını koruyabilirsiniz. Yakınlık kurmak ve anlaşılır sınırlar koymak birbirini dışlamaz.

Ben de zorlandığımda yeniden nasıl iletişim kurabilirim?

Her seferinde kusursuz cümleyi bulmak zorunda değilsiniz. Bazen yeniden yanına oturup “Az önce zorlandık. Bir daha deneyelim mi?” demekle başlayabiliriz.

İlgili alan ve yazar

Ailenizin ihtiyaçları hakkında görüşme bilgisi almak için iletişim sayfasını; ergenlik dönemine ilişkin destek alanı için ergen danışmanlığı sayfasını inceleyebilirsiniz.

İletişim ve görüşme bilgileri ↗

Ergen danışmanlığı ↗

Klinik Psikolog Merve Şeyda Özcan hakkında ↗

Kaynaklar ve ek okuma

UNICEF — Çocuğunuzla etkili iletişim kurmak (İngilizce) ↗

UNICEF — Olumlu ebeveynlik (İngilizce) ↗